Bakanlıktan yapılan açıklamada, geçmiş dönemlere ait gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunun denetlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğü belirtilerek, usulsüz gümrük ve dış ticaret işlemlerinin önlenmesi ve vergi kayıplarının azaltılmasının hedeflendiği ifade edildi.

Açıklamaya göre, 2024 yılında 5,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,3 milyar lirası sonradan kontrol kapsamında olmak üzere toplam 6,8 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Bu tutarın bir önceki yıla göre yüzde 98 artış gösterdiği bildirildi.

2025 yılında ise 11,8 milyar lirası ikincil kontrol, 1,8 milyar lirası sonradan kontrol kapsamında olmak üzere toplam 13,6 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı alınırken, bunun bir önceki yıla göre yüzde 100 artışa işaret ettiği kaydedildi.

2026 yılının ilk altı ayında ise 6,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,8 milyar lirası sonradan kontrol kapsamında olmak üzere toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği, bu tutarın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 arttığı belirtildi.

Bakanlık, denetim çalışmalarının Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğünü, riskli firma ve beyannamelerin tespitinde gelişmiş veri analitiği sistemlerinden yararlanıldığını bildirdi. Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi uygulamaların kullanıldığı ifade edildi.

Riskli olduğu belirlenen firmaların Ticaret Bakanlığı müfettişlerince sonradan kontrol denetimine alındığı, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 Bölge Müdürlüğü bünyesindeki kontrol şubeleri tarafından ikincil kontrole tabi tutulduğu aktarıldı.

Açıklamada, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi ve vergi gelirlerindeki kayıp ve kaçağın azaltılması amacıyla denetimlerin önümüzdeki dönemde de etkin şekilde sürdürüleceği vurgulandı.